Matthijs van Nieuwkerk in actie!

Vorig jaar werd vriend en vijand verrast met Boudewijn de Groot met "Avond" bovenin de Top 2000. Nu lig ik daar niet zo wakker van, maar ik ben altijd wel benieuwd wie er in de top 10 staat van de Radio 2 Top 2000. "Waarom de Top 2000 van Radio 2?" zou je denken. Ik luister nooit naar Radio 2, maar zie hem wel ieder jaar als een feest der herkenning voorbij trekken in het door de altijd geïnteresseerde Matthijs van Nieuwkerk gepresenteerde Top 2000 A-Go-Go. Deze lijst wordt ook door het Nederlandse publiek d.m.v. stemmen (kon tot 24 november) samengesteld en vertegenwoordigt naar mijn mening de meest aanneembare uitslag.

Veronica heeft bijvoorbeeld ook zo'n lijst met slechts 1000 "hits", maar met opvallend veel nummers die behoorlijk cliché zijn, of nog liever gezegd ook op foute cd's staan (zie vorige column). De vraag is of mensen die op bijvoorbeeld "Down Under" van Men At Work gestemd hebben, dit gedaan hebben omdat zij of dit nummer gewoon heel erg goed vinden (persoonlijk ken ik deze mensen niet, maar dat ze er zijn geloof ik direct) of een speciale band met dit nummer hebben. Hier zijn natuurlijk legio situaties bij te bedenken, die ik niet zal bespreken. Maar feit is wel dat de top 25 van Veronica volstaat met nummers uit de jaren tachtig en de top 25 van Radio 2 met veel nummers uit de jaren 70. Wat duidelijk weergeeft welke leeftijd er naar welke radiozenders luistert en dus Bon Jovi of Pink Floyd hoog in het vaandel heeft. Opvallend is bijvoorbeeld ook dat Veronica's lijst een stuk radiovriendelijker (lees: commerciëler) is.

Al jaren is in België de foute cd een begrip. Vorig jaar bracht Q-music ook al een foute CD uit in Nederland. En hoewel de eerste CD veel weg had van de Homo Top 100, stonden ook Frans Bauer en Jan Smit er op om het geheel een Nederlands tintje te geven. Er worden al genoeg tenenkrommend slechte verzamelaars uitgebracht, met dubieuze thema's (waarbij de Après-ski cd's niet onvermeld mogen blijven) en dus wordt het hoog tijd om ook de kerstliedjes een extra dimensie te geven.

Taa dah! Een foute Kerst-cd. Nu zullen een hoop mensen op 25 december door een overdosis aan kerstliedjes geen Chris Rea of Wham meer kunnen horen. En heb ook ik enkele nummers waarvoor geen verzachtende omstandigheden gelden m.b.t. tot de decembermaand. Wat als eerste in mij op kwam was de vraag: "Wat is een fout kerstliedje?". Wat is überhaupt fout?
De Dikke Van Dale kon mij niet verder helpen dan "niet goed" of "anders dan de bedoeling". Woorden als camp of kitsch komen dan meer in aanmerking. Volgens Van Dale:

1 kitscherig
schijnkunst die van een vals sentiment getuigt

Maar dan de nummers op de cd. In de loop der jaren hebben 9 op de 10 artiesten vlak voor de meest commerciële periode van het jaar een draak van een plaat opgenomen, puur uit artistiek oogpunt, vaak ook zonder enige financiële bedoeling. Ware het niet dat weer 9 op de 10 cd's absolute miskleunen zijn als het op succes aan komt. Zo verwacht ik New Kids On The Block, Billy Idol, Britney Spears en Joe Satriani, maar ook beroepsschnabbelaars als Tom Jones, Barbra Streisand, René Froger en Paul de Leeuw, die allemaal vonden dat het publiek hier op zat te wachten.

Zoals sommige wel weten werk ik in een entertainmentstore. Dat is een duur woord voor een bedrijf dat het niet zou redden als het gewoon wat meer plaatjes verkocht. En naast het branchevreemde alledaagse huis - tuin - en keukenproduct verkopen wij ook nog singletjes. Deze noodlijdende productgroep is de vergaarbak van zo'n beetje alle artiesten die iets muzikaals hebben bereikt. In sommige gevallen gaat het hier om nieuwe "artiesten" die de top 40 willen bestormen.

Deze week vond ik het singletje Cambodia van Vorwerk. Mijn interesse is gewekt, want ik denk al gauw aan Kim met haar wilde haren. Helaas bekruipt mij al het troosteloze gevoel dat dit weer een misplaatst uitprobeerseltje is van het één of ander DJ-collectief, dat het niet kan nalaten om de bak met 12"-inches uit de jaren 80 tot op de bodem uit te stoffen en iedere keer weer een "classic" te voorzien van een doffe repeterende dreun. Kim zal het ongetwijfeld een worst wezen of haar nummer door DJ's verkloot worden. Ze zal er altijd wel iets aan overhouden als haar naam het hoesje siert.

En Kim is natuurlijk niet de enige. Alice Cooper, Duran Duran, Blondie en Queen zijn maar een paar artiesten die door de mangel zijn gehaald en Michael Jackson wordt zelfs zo grootschalig gesponsord door diverse sampleartiesten dat hij eindelijk z'n pretpark weer open kan gooien. Toch kan het nooit veel zoden aan de dijk zetten. Alleen de grote ketens verkopen nog singletjes en ik vermoed dan ook dat ze bij iedere stapel cd's ook een handjevol onverkoopbare rommel in de maag gesplitst krijgen. Maar waarom wordt deze ongeïnspireerde rommel nog aan de man gebracht? Aangezien dit nauwelijks gezien kan worden als een eerbetoon aan de jaren 80 en men ook niet heeft geprobeerd om er überhaupt een goede cover van te maken, is er maar één logische verklaring: zelfverheerlijking van de hobbyist die denkt dat hij de nieuwe Tiësto is. Wat moet je ook anders. Een beetje hobbyist heeft na een tijdje alle handige muziek - en mixprogramma's op zijn computer staan en al gauw krijg je het idee dat wat jij gemaakt hebt rijp is voor het grote publiek. Uiteraard pak je een bestaand deuntje zodat iedereen het herkent in de hoop dat ze jou binnenkort óók herkennen. Dit nummer laat je combineren met de bouwwerkzaamheden van Randstad Rail en klaar is Gabberpiet. Dit soort werkjes kost vaak niet meer dan een zondagmiddag.

Gelukkig laat de consument, die normaal nog graag een duit in het zakje doet van de noodleidende singlebusiness, ook deze crap liggen. De enige die er echt niet wijzer van wordt ben ik. Ik haal het cd-tje eruit en stop het over twee maanden met een afkeurende blik weer terug in de hoes om terug gestuurd te worden naar de maatschappij.

Kim Wilde