Het is al weer een tijdje geleden en daarmee geniet het natuurlijk zelfs prioriteit: een vrouw in het muziekprofiel! Beroepsmatig onderscheidt cultuursocioloog Letty Ranshuysen zich als gast van alle voorgaande deelnemers. Letty runt het Onderzoeksbureau Letty Ranshuysen (www.lettyranshuysen.nl), dat zich al ruim 15 jaar concentreert op onderzoek in de kunst- en cultuursector. Het is het enige bureau in Nederland dat hier zodanig in gespecialiseerd is dat het in opdracht werkt van o.a. ministeries, musea, theaters, poppodia, festivals en fondsen zowel in Nederland als in Vlaanderen, waar zij ook als specialist op het gebied van publieksonderzoek wordt gezien. Om de lezer een indruk te geven: haar onderzoeksbureau geeft bijvoorbeeld antwoord op de vraag welke marketingmiddelen wél bij jongeren werken om hen in de theaters te krijgen. De traditionele aanpak slaat immers overwegend niet aan. Zelf probeert Letty voeling te houden met allerlei hedendaagse cultuurvormen en bezocht recent nog het driedaagse Numoonfestival in Lantaren/Venster te Rotterdam.

1-Wat verzamel(de) je op gebied van muziek?

Vroeger, toen muziek nog een veel belangrijker onderdeel van mijn leven uitmaakte, verzamelde ik vooral hippie muziek. Heb nog steeds een hele stapel vinyl, bijvoorbeeld (in volstrekt willekeurige volgorde): Melanie, Crosby, Stills, Nash & Young, Velvet Underground, Kevin Ayers, the Band, Alquin, Tir Na Nog, Steve Miller Band, the Cure, etc. etc. etc.
Nu verzamel ik al heel lang niet meer. Koop zo nu en dan een cd als ik iets goeds hoor. Vind het heerlijk als vrienden me muziek geven die ze zelf mooi vinden, omdat ik geen tijd kan vinden om me te oriënteren op het overstelpende aanbod. Zit tegenwoordig in het bestuur van Worm: een podium/laboratorium voor muziek, beeld- en geluidskunst
(ziewww.wormweb.nl). Dat zit in een oude pand aan de Delfshaven te Rotterdam en daar is ook een winkel met cd's. Ben nog steeds van plan om daar eens een middag door te brengen om samen met de beheerder van die winkel bij mij passende, meer eigentijdse muziek op te snorren. Zij schijnt zelfs op basis van de vaagste aanduiding (“ik zoek iets opzwepends met triangel”) aansprekende suggesties te kunnen doen.

2-Wie zijn je favoriete artiesten?

Tja, kan ik dus niet echt zeggen. Daarvoor ben ik momenteel te weinig met muziek bezig. Er komt niet meteen iets boven drijven, dus ga ik geen antwoord forceren.

3-Wat kan je zeggen over het meest memorabele concert dat je hebt bijgewoond?

Meest memorabele concert is onbetwistbaar Pink Floyd in het Olympisch Stadion in Amsterdam (1972). Speelde onder andere Ummagumma en daarbij ging het geluid het hele stadion rond. Was één van de eerste grote concerten die ik meemaakte.

Het meest memorabele concert dat ik heb gemist, was het Kralingen festival. Ik mocht niet van mijn moeder en dat is één van de weinige dingen die ik haar moeilijk kan vergeven.

Veel recenter zijn verschillende indrukwekkende concerten op het festival Musique Sacré du Monde in Fes en op het festival Sfinx nabij Antwerpen. Wereldmuziek, maar dan echte topklasse. Je hoeft niet stil te zitten in een bedompte zaal met te gedisciplineerd publiek, maar het is buiten met ruimte om te dansen: dus je kan uit je dak gaan. Daar word ik erg blij van. Daarnaast zitten er soms juweeltjes van concerten in het aanbod van de festivals Motel Mozaique en Bazar Curieux.

4-Wat is je favoriete album aller tijden?

Moeilijk aan te geven. Wat favoriet is wisselt per episode. Heb bijvoorbeeld Cat Stevens’ 'Tea for the Tillerman' helemaal grijs gedraaid. Wat ik heel mooi blijf vinden is van Love 'Forever changes'. Momenteel is 'Sugar Radio' van Orange favoriet (liefelijke herrie met aansprekende teksten): het is een onbekend bandje dat op de Parade optrad, waar ik toen meteen maar een cd heb aangeschaft. Ook heel fijn is 'Young Forever' van Aberfeldy. Zag en hoorde ik op Noorderslag en ook maar meteen een cd gescoord.

5-Wat is je favoriete song aller tijden?

Wisselt ook per episode: ‘Je ne regrette rien’ van Edith Piaf wellicht. Zo'n klassieker blijft altijd wel overeind.

6-Wat is je laatste aangeschafte cd/lp/dvd?

'Somebody outside' van Anna Ternheim. Weer zo'n toevallige ontdekking. Ik ga graag naar de singer/songwriters-concerten die door het Nu Music & Media Network (zie www.numusic.nu/lab.html) in Rotterdam worden georganiseerd. Daar ontdek ik telkens fantastische zangeressen, zo ook: Catherine Feeny en Lou Rhodes. Beetje Joan Baez-achtig: beetje schuchter en heel gevoelig.

9b-Stel je favoriete dodenorkest samen.

Voor musici geen suggestie, want ik let doorgaans vooral op de zanger(es). Daarom een band met Jim Morrison en Kurt Cobain: lijkt me dat die samen erg heftige en tijdloze muziek zouden maken.

10-Welk van de afgelopen 5 decennia spreekt je muzikaal het meest aan en waarom?

Nou dat mag zo langzamerhand wel duidelijk zijn: de jaren '70.

11-Welke muzikanten zijn het meest onderschat of ondergewaardeerd?

Kan en wil ik niet beantwoorden. Kan ik niet, omdat ik weinig zicht heb op hoe bepaalde muzikanten worden gewaardeerd. Wil ik niet, omdat muzikale voorkeuren iets heel persoonlijks is waar ik geen meetlat naast ga leggen. Dat is paternalistisch gedoe, dat ik graag aan van die mannetjes overlaat, die zo graag vertellen wat je goed of slecht moet vinden.

12-Welk nummer zou je graag gecoverd zien door je favoriete zanger (es)?

'Sympathy for the devil' door Frederique Spigt.

13-Wie is de meest beroemde of indrukwekkende muzikant, die je ontmoet hebt of het podium mee gedeeld hebt?

Ben wel eens uit het publiek gepikt door Kaz Lux en ook door Ernst Jansz (toen die nog bij CCC inc. speelde). Dat maakte toen veel indruk op me, vooral omdat ik me vereerd voelde. Was overigens veel te verlegen om het tot een kennismaking te laten komen en heb beide keren het gesprek snel beëindigd.

14-Wat vind je een typerende opmerking van jezelf over (een bepaald onderdeel van) de muziekentertainment en wil je als statement zeggen, m.a.w. wat getuigt van jouw visie t.a.v. de muziekindustrie?

Ik vind het jammer dat de muziekindustrie nog steeds zo wordt gedomineerd door autochtone mannen. In het poppubliek domineren autochtone mannen ook blijkt uit onderzoek dat ik in 2004 onder het publiek van 12 uiteenlopende podia uitvoerde. Maar dat lijkt te gaan veranderen, want hoe jonger het publiek, hoe groter het aandeel vrouwen en allochtonen. Een festival als Noorderslag, dat een beeld geeft van wat er zoals in de popmuziek gebeurt, programmeert elk jaar hoofdzakelijk witte mannenbandjes. Is er echt zo weinig anders of komt het door een te eenzijdige kijk van de programmeurs? Gelukkig kom ik op andere (wereldmuziek-)festivals fantastische (en swingende) multiculturele bandjes met schitterende zangeressen tegen. Dit statement komt niet voor uit hang naar politieke correctheid of gefrustreerd feminisme, ik denk dat het popaanbod nog veel spannender en kwalitatief beter zou zijn wanneer de popindustrie zijn etnocentrische autisme doorbreekt en daar gaat het me om.

15-Heb je nog tips voor luisteraars en lezers op één of ander gebied van muziek?

Volgens mij zijn de antwoorden hierboven al voldoende gelardeerd met tips. Voor degenen die nieuwsgierig zijn geworden naar het poppodiumpublieksonderzoek, waar ik naar verwees, zie www.lettyranshuysen.nl bij publicaties 2005. Daar is een samenvattend artikel te downloaden en is aangegeven hoe het gehele rapport is te bestellen.

16-Wie stel je voor om te zijner tijd als gast voor deze rubriek uitgenodigd te worden?

Heb maar liefst 3 tips: