"Hij speelde een genre dat zijn tijd tegen had..."

17-05-06

Introductie Tom ter Bogt door Erik Bevaart:

Tom ter Bogt (geb. 1956)

Tom ter Bogt (geb. 1956) heeft een studie genoten als cultureel psycholoog en is sinds 2002 bijzonder hoogleraar popmuziek. Hij mag zich als enige in Nederland popprofessor noemen, sinds hij René Boomkens opvolgde. Ter Bogt doceert zowel aan de universiteit van Amsterdam als Utrecht. Buiten het geven van colleges verricht Ter Bogt ook onderzoek. Als professor doceert hij niet middels een soort popquiz; de lesstof heeft betrekking op o.a. de relatie tussen popmuziek en de maatschappij. Eén van de vragen die Ter Bogt beantwoord wilde zien is ‘wat zegt de voorkeur voor een bepaald genre over je levensstijl of hoe beïnvloedt muziek stemmingen en smaakontwikkelingen’. Ter Bogt heeft in 2000 de Teleac-serie ‘Wilde Jaren, een eeuw jeugdcultuur’ gemaakt en diverse publicaties op zijn naam staan. Over zichzelf zegt Tom ter Bogt dat hij niet hoog scoort bij popquizzen. Wel zal hij inzicht hebben in bijv. de impact van popmuziek en onderlinge samenhang, kennis die bij popquizzers waarschijnlijk minder aanwezig is.

1-Wat verzamel(de) je op gebied van muziek?
Ik heb geen grote verzameling en ben met name radioliefhebber. Ik vind radio een fascinerend medium ook via internet. Vroeger was ik een progressive rock liefhebber, maar later ook new wave en indie pop. Lijkt verschillend, maar er zit een lijn in, de meer independent acts.

2-Wie zijn je favoriete artiesten?
Rock / alternative rock, soul, rap/hiphop. In de jaren 60: Beatles, Kinks, Supremes, Jefferson Airplane, jaren 70: Talking Heads, Television, The Smiths.

3-Wat kan je zeggen over het meest memorabele concert dat je hebt bijgewoond?
Television, 6-7 jaar geleden in Tivoli, Utrecht voor ong. 150 man. Zonde, want de band is nooit in Nederland. Ze zijn live net zo goed als in de studio en dat is zeker niet bij alle popbands het geval. Met name de eerste twee lp's zijn geweldig.

4-Wat is je favoriete album aller tijden?
De tweede lp van Television met de rode hoes.
Comsat Angels met Fiction
The Beatles- Revolver

5-Wat is je favoriete song aller tijden? (hoeft niet van dezelfde artiest te zijn)
Eigenlijk elk nummer van die tweede lp van Television: Adventure.

6-Wat is je laatst aangeschafte lp / cd / dvd ? Op Koninginnedag had ik een flinke meevaller: Cd's van Motorbass, Gorky, Low, Calexico, Audio Bullys Ben niet zo'n dvd liefhebber, wel geniet ik van een Rammstein dvd. 7-Welk hoofdstuk uit ‘50 JAAR POPHISTORIE, blunders, jatwerk & frustratie’ sprak het meest aan of verraste je zelfs? Over de gehele linie vind ik het een heel leuk boek met amusante verhalen. Voor mij niet zo maar één hoofdstuk in het bijzonder. Het is al weer een tijdje geleden dat ik het heb gelezen. 8-Is er in het boek een passage die je als ‘herkenningspunt’ ziet, bijv. foto van een concert waar je bij aanwezig was, song die jezelf ‘grijs gedraaid’ hebt, muzikant die je ontmoet hebt….. De foto's zijn echt prachtig. Dolly Parton valt me zo gauw op en Eminem. Bij dat concert was ik weliswaar niet, maar ik vind het wel een fascinerende artiest. 9a-Van welke overleden artiesten had je graag een concert bijgewoond? Sam Cooke. Wat een fantastische stem! Live is zwarte muziek vaak nog beter dan studio. 9b-Stel je favoriete dodenorkest samen. Sam Cooke dus als zanger, Jimi Hendrix als gitarist, als saxofonist John Coltrane en de ritmesectie bestaat uit bassist Jaco Pastorius en drummer Buddy Rich.

'Sam Cooke. Wat een fantastische stem! Live is zwarte muziek vaak nog beter dan studio...'

10-Welk van de afgelopen 5 decennia spreekt je muzikaal het meest aan?
De jaren 60. Valt samen met mijn jeugd. Je ontdekt dan alles. Bovendien was het een tijd waarin popmuziek explodeerde: beat, soul, hippiemuziek.

11-Welke muzikanten zijn het meest onderschat of ondergewaardeerd?
Townes Van Zandt, een singer/songwriter die al wat jaren overleden is. Zijn songs zijn vaak voor anderen belangrijk geweest en vertolkt. Hij speelde een genre dat zijn tijd tegen had. De laatste jaren is het genre juist enorm populair.

12-Welk nummer zou je graag gecoverd zien door je favoriete zanger (es)?
Er zijn niet veel artiesten die een cover beter kunnen laten klinken dan het origineel. Cat Power is wat mij betreft zo'n voorbeeld met "Satisfaction". Ze zou zich eens moeten wagen aan zo'n heel rustig Beatles nummer als "Michelle". Mark Lanegan is ook zo'n artiest die alles mag doen van mij.

'Television, 6-7 jaar geleden in Tivoli, Utrecht voor ong. 150 man. Zonde, want de band is nooit in Nederland...'

13-Wie is de meest beroemde of indrukwekkende muzikant, die je ontmoet hebt of het podium mee gedeeld hebt? Wereldberoemde artiesten ontmoet ik niet, maar Henk Hofstede (van The Nits) raakt ook steeds meer buiten de grenzen bekend. Met hem zit ik in de jury van de Pop Persprijs. Hij leest ook veel. 14-Wat vind je een typerende opmerking van jezelf over (een bepaald onderdeel van) de muziekentertainment en wil je als statement zeggen, m.a.w. wat getuigt van jouw visie t.a.v. de muziek(industrie)? Over de muziekindustrie wil ik wel wat zeggen. De mensen die ik tegenkom in de muziekindustrie houden stuk voor stuk veel van muziek. De muziekindustrie op zich heeft vanuit het verleden geen goede naam gekregen tot aan uitbuiting toe. Nu heeft vorige week Cheap Trick een rechtzaak aangespannen vanwege de verkregen royalties voor mp3. Die bedragen zijn ooit in de lp-tijd afgesproken en het percentage is daarop gebaseerd. Achterhaald dus en op die manier leren die maatschappijen het nooit, zo lijkt het. 15-Heb je nog tips voor luisteraars en lezers op gebied van muziek? Emiliana Torrini, een 27 jarige half IJslandse, half Italiaanse zangeres in de stijl van Portishead en Nick Drake. Ik heb haar muziek leren kennen via een Rough Trade sampler. Haar album Fisherman's Woman uit 2005 is zeer bijzonder. 16-Wie stel je voor om te zijner tijd als gast voor deze rubriek uitgenodigd te worden? Jan van der Plas (Rockacademie) en Geerle van de Wijk (Ikon)

Tom ter Bogt in de diverse 'digitale media':

http://www2.fmg.uva.nl/populairecultuur/popmuziek-volkskrant.htm (de verschillen tussen de vorige en huidige popprofessor)

http://www.kindamuzik.net/achtergrond/709/tom-ter-bogt-in-mijn-studententijd-werd-niet-gedanst (Tom ter Bogt over o.a. muziek gedurende zijn jeugdjaren)

http://3voor12.vpro.nl/3voor12/magazines/news/index.jsp?portals=2534202&magazines=10719222&news=5451892 (meningen over popmuziek aan de universiteit)

http://www2.fmg.uva.nl/populairecultuur/popmuziek-NRC.htm (Hester Carvalho uit NRC, mei 2002)

http://www.mediawijzer.org/artikelen/92054/_de_effecten_van_luisteren_naar_popmuziek_ (de effecten van luisteren naar popmuziek)

http://www.lemma.nl/Autosite/teksten/bogt-inl.htm (over ‘Wilde Jaren, een eeuw jeugdcultuur’)

http://muziek.paginablog.nl/muziek/2005/11/muzieksmaak_onveranderlijk.html (korte weergave van een bevinding van Ter Bogt)